Istotą astygmatyzmu (niezborności) jest nierównomierność załamywania wnikającego do oka obrazu. Zapewne mieli Państwo okazję ujrzeć kiedyś swoje odbicie w „krzywym lustrze”. W dużym uproszczeniu, podobny efekt uzyskiwany jest w oku z astygmatyzmem.
Generalnie wady wzroku dzielimy na wady sferyczne i cylindryczne. Sferyczne to krótkowzroczność i nadwzroczność. Natomiast, to dziwne słowo – astygmatyzm, określa wady cylindryczne. Na czym one polegają? Najogólniej mówiąc, rogówka (przeźroczysta, przednia część oka) w przypadku wad sferycznych jest kulista, w zależności czy jest to krótkowzroczność czy nadwzroczność, bardziej lub mniej kulista. Natomiast w przypadku wad cylindrycznych – astygmatyzmu, na tym wycinku kuli – rogówce, w jednej z osi promień krzywizny jest inny niż w pozostałych. A więc rogówka przestaje być kulista, staje się wycinkiem owalu. To tak jakby porównać geometrię piłki nożnej i piłki do rugby. Układ rzutowania promieni świetlnych w oku z astygmatyzmem obrazuje Państwu rysunek.

 

 Korekcja astygmatyzmu jest bardzo ważna, a przy tym trudniejsza niż w przypadku wad sferycznych. Astygmatyzm jest wadą często towarzyszącą dla krótkowzroczności i nadwzroczności. Zwykle przeważa wada sferyczna, jednak niekiedy dominującą wadą jest astygmatyzm. Astygmatyzm może być krótkowzroczny i nadwzroczny, czyli minusowy i plusowy. Brak korekcji lub niewłaściwa korekcja w przypadku astygmatyzmu powoduje szereg dolegliwości, w tym przewlekłe zapalenia przedniego odcinka gałki ocznej czy uporczywe bóle głowy.

Astygmatyzm korygujemy również na trzy sposoby – okularami korekcyjnymi, soczewkami kontaktowymi i chirurgią refrakcyjną.
Okularowa korekcja astygmatyzmu musi być bardzo precyzyjna, bowiem wszelkie nieprawidłowości w korekcji pacjent może odczuwać w nieprzyjemny sposób. Zdarza się w, takim przypadku nieprawidłowej korekcji, że pacjent ma problemy z wyczuciem odległości „podłoga ucieka mu z pod nóg”, czy obraz jest ukośny. Powoduje to z reguły dyskomfort, nasilający dolegliwości oczne czy bóle głowy a czasem wręcz uniemożliwiający noszenie okularów.

Kolejna alternatywna metoda korekcji astygmatyzmu – soczewki kontaktowe - w dużym stopniu eliminuje te niedogodności. Jeszcze przed kilkoma laty korekcja tej wady soczewkami kontaktowymi stanowiła problem. Praktycznie dostępne były tylko soczewki twarde, mniej komfortowe i wymagające dłuższej adaptacji. Obecnie dzięki postępowi naukowemu i technologicznemu osoby z astygmatyzmem mają do dyspozycji również miękkie soczewki systematycznej wymiany. Firma Johnson & Johnson Vision Care znajduje się w światowej czołówce producentów miękkich soczewek kontaktowych systematycznej wymiany korygujących astygmatyzm, czyli torycznych. Soczewki te - ACUVUE TORIC - oferowane są w opcji soczewek systematycznej wymiany. Przy właściwej diagnostyce wady, soczewki ACUVUE TORIC dają pełną i komfortową korekcję większości wad cylindrycznych. Można powiedzieć, że pacjenci z astygmatyzmem zakładając soczewki kontaktowe toryczne odkrywają nową jakość widzenia.

Chirurgia refrakcyjna oferuje w przypadku astygmatyzmu te same techniki co w przypadku wad sferycznych i pozwala na wyeliminowanie większości, zwłaszcza niezbyt wysokich wad.

 

Opracowanie:
Dr n. med. Krzysztof MUSKALSKI
Gabinet Okulistyczny ALPHA-EYE
Tel. (34) 322 77 77

© Krzysztof Muskalski 2003-2014.
Wszelkie prawa zastrzeżone – kopiowanie i rozpowszechnianie tylko za zgodą autora.